Traumatherapie
Van last naar kracht.
Wat is trauma?
Wanneer we aan trauma denken, denken we vaak aan heftige gebeurtenissen, zoals verkrachting, oorlogsgeweld etc. Trauma kan echter ook ontstaan na minder heftige gebeurtenissen zoals gepest worden, niet gehoord worden, niet gezien worden… Bij trauma is het niet zozeer de situatie op zich die de ernst van het trauma bepaalt, maar wel hoe er nadien mee werd omgegaan. Werd jij nadien gehoord of weg gezet als aansteller? Was er tijd voor jou om de zaken te kaderen of werden de zaken geminimaliseerd of erger nog, ontkend?
Wanneer jij als kind maar één keer zwaar gestraft bent geweest, en nooit begrepen hebt waarom en nooit de kans hebt gekregen om te begrijpen wat je mis deed, kan dit levenslange gevolgen hebben.
De ander wordt niet gezien
Trauma ontstaat doorgaans in situaties waarin er met je grenzen geen rekening werd gehouden. Je werd niet gezien als zelfstandig functionerend individu maar als een object, als verlengstuk of als projectiescherm voor onverwerkte zaken uit het eigen verleden. Een oorlogsslachtoffer wordt niet meer als een mens gezien, maar als een te vernietigen object.
Narcistische ouders zien hun kinderen niet als afzonderlijke individuen maar als een verlengde van zichzelf. Ze kunnen in hun beleving met hun kinderen doen wat ze willen. Hun kinderen moeten te allen tijde gecontroleerd en klein gehouden worden. Alleen op deze manier kunnen deze kinderen als narcistische voeding voor hun ouders worden ingezet. De kinderen zelf krijgen niet de kans zich te ontplooien. Spreekt voor zich dat dit type opvoeding traumatisch is en diepe wonden slaat.
Er zijn nogal wat mensen die de ander niet zien voor wie die werkelijk is, maar iets of iemand op de ander projecteren. Dit gebeurt meestal geheel onbewust. Helaas betreffen deze projecties heel vaak personen naar wie er nog onverwerkte emoties leven. Zoals onverwerkte woede naar een ouder bijv. Een woede waarvan de persoon zich niet eens bewust hoeft te zijn. Als jij dient als projectiescherm voor deze onverwerkte woede, komt ze bij jou terecht. Je wordt op een manier behandeld die je niet verdient en die niets met jou te maken heeft. Als dit aanhoudt en je niet meer als jezelf erkend wordt, kan dit trauma bij jou veroorzaken. Jij wordt aldus opgezadeld met een woede die niet bij je hoort. Bijkomend probleem is dat je deze woede, geheel onbewust, kan gaan dragen.
Een gekend trauma na grensoverschrijdend gedrag, is seksueel misbruik. Ook fysiek, verbaal en emotioneel misbruik kunnen diep trauma veroorzaken. Betreft het een eenmalige gebeurtenis, kan het trauma post traumatisch stress syndroom veroorzaken. Betreft het langdurige misbruik of mishandeling, spreken we van complex trauma.
Geboortetrauma
Bewust worden van trauma
Trauma’s kunnen bewust of onbewust bij jou leven. Bewust worden van trauma is een heel belangrijke stap. Dit bewust worden kan via een opstelling. Het trauma wordt dan zichtbaar. Maar weten dat het trauma aanwezig is, is niet genoeg om de ontstane overlevingsmechanismes om te keren. Trauma zit immers opgeslagen in onze cellen, in ons lichaam.
Dit haal je niet weg met erover te denken, zelfs niet met erover te praten. Eens je bewust bent van je trauma, als in: ‘ik voel me getriggerd, het trauma wordt actief’ is het al te laat. Je lichaam heeft dan al overgenomen. Met ons denken zijn we dus altijd een stapje te laat.
Genezen van trauma
Is genezen van trauma mogelijk? Jazeker, maar niet door alleen maar je denken aan te spreken. Niet door alleen maar te praten dus. Ook je lichaam gaat aangesproken moeten worden. Want daar zit je genezing, namelijk in je cellen en in je lichaam. Hoe dat precies in zijn werk gaat, is via zeer fijne afstemming. Op jou en op jouw lichaam. Petra gebruikt hiervoor de methode van opstellingen. Ze gaat kijken wat jouw lichaam vertelt of wil vertellen. Hier wordt nu wel naar geluisterd. Jouw gevoel, waarneming en ervaring worden nu wel gevalideerd. Jouw waarneming krijgt nu wel de nodige aandacht. Door jouw lichaam nu te geven wat het werkelijk nodig heeft, kan ontlading ontstaan. Bevroren energie komt dan vrij. En dat voel je.
Na de ontlading komt echter de rust. En die merk je als eerste op in je hoofd. Door de aanwezigheid van trauma heb je namelijk geleerd niet meer te voelen, het is immers niet veilig om dat te doen. Je bent in je hoofd gaan leven. Ieder stukje traumahealing, maakt een stukje lichaam ‘vrij’ waardoor de energie daar weer vrijelijk kan stromen. En dat vertaalt zich in rust in je hoofd. Je hoofd dient het niet meer de hele tijd over te nemen. Je denken koelt af.
Gezonde zelfliefde
Als gevolg van trauma ontstaan patronen en overlevingsmechanismen. Als er als kind niet aan je behoeftes werd voldaan, ga je om te overleven, meer je best doen. Als je maar genoeg je best doet, denk je graag gezien te worden. Bij ouders die voortdurend kritiek hebben, ontstaat hetzelfde mechanisme van je best doen.
Het spijtige is, dat bij ouders die jou voortdurend bekritiseren, het antwoord niet ligt bij jou en nog meer je best doen. Het antwoord ligt bij je ouders en het probleem bij hun gebrek aan onvoorwaardelijke liefde. Dat merk je omdat je op een bepaald moment beseft: wat ik ook doe of zeg, het is nooit goed genoeg. Wat je dus geleerd hebt, is niet de nodige liefde ontvangen, maar jezelf niet graag zien en jezelf afwijzen.
Zelfliefde als kind kan maar ontstaan als je de spiegel van liefde van je ouders of opvoeders krijgt. Zonder deze spiegel, blijf je hangen in allerhande overlevingsmechanismes. Jaren later en vaak al een stuk in de volwassenheid, kunnen hier lichamelijke klachten uit ontstaan, waaronder depressie of burn-out.
Gezonde grenzen en gezonde zelfliefde gaan niet samen met depressie of burn-out. Jouw lichaam gezonde grenzen en gezonde zelfliefde aanleren, is een belangrijk aspect van traumahealing.
Volwassen worden
In traumatherapie onderscheiden we drie belangrijke delen van ons zelf. Er is vooreerst het traumadeel, verder het overlevingsdeel en tenslotte het volwassen deel. Het traumadeel betreft het trauma zelf. Het deel van ons zelf wat het trauma heeft ondergaan. Het overlevingsdeel betreft de strategieën die we ontwikkeld hebben om het trauma te overleven. Deze strategieën die op het moment dat je hulp zoekt voor je trauma, niet langer dienend zijn maar jou integendeel erg kunnen hinderen. Wie in overleefmodus leeft, kan immers nooit echt leven. Naar het volwassen deel evolueren is de uiteindelijke bedoeling.
Je zou kunnen zeggen dat ons lichaam op het moment van de traumatische gebeurtenis is ‘blijven hangen’. Hiermee bedoelt Petra dat je op het vlak van je trauma, nooit ouder bent geworden dan de leeftijd waarop het trauma zich heeft voor gedaan. Soms hebben we de indruk dat emotioneel gezien, iemand 7 jaar oud lijkt. Heel waarschijnlijk heeft deze persoon rond zijn 7e iets meegemaakt waardoor hij nooit verder kunnen groeien is. En dus nooit ouder is geworden dan 7. Volwassen worden is een belangrijk deel en tevens gevolg van traumahealing.
Mede met de hulp van opstellingen kan Petra de verschillende delen in jezelf zichtbaar maken. Om vervolgens te gaan kijken, en vooral te gaan afstemmen, wat er nodig is voor healing.
Lichamelijke reacties
Fight
Als reactie op trauma, ga je in de vechtmodus. Zoals een prooi van een leeuw zich gaat verdedigen bij een aanval van de leeuw. Zo gaan wij ons verdedigen, als iets het oorspronkelijk trauma triggert of aanraakt. Bij de prooi van een leeuw, is dit een heel natuurlijke reactie. Overleeft de prooi, zal ze zich nadien even ‘uitschudden’ en klaar. Ze gaat verder. Onze vechtreactie is lang gelden ontstaan. Toen werd er niet naar gehandeld en is het trauma ontstaan. Als iets dit oude nu triggert, gaan we opnieuw en vaak langdurig vechten. Onze fight van nu is bovendien vaak helemaal niet in verhouding tot wat er gezegd is. De ander begrijpt er vaak niks van.
Jezelf bewust worden van een fight en wanneer deze zich precies voordoet, is een belangrijke stap. Opmerkelijk is het om vast te stellen dat deze triggers zich zeer vaak voordoen in partnerrelaties. Sommigen zijn zo zwaar getraumatiseerd dat ze in een continue fight leven en zich hier zelfs niet meer bewust van zijn. De fight, of deze overlevingsmodus is ‘a way of life’ geworden.
Freeze
Als reactie op trauma, ga je bevriezen. Je kan niet meer bewegen of je staat met stomheid geslagen. Je kan niets meer zeggen. Zoals een prooi doet alsof ze dood is, om niet gedood te worden. Ons lichaam heeft in de oorspronkelijke situatie geleerd om niet te reageren. En deze reactie heeft ons lichaam nog steeds.
Het betekent concreet, dat wanneer jouw trauma wordt getriggerd, je niets meer kan zeggen. Je staat met stomheid geslagen, je voel je a.h.w. verlamd. Je wil wel reageren maar ja kan niet.
Flight
Als reactie op trauma, ga je dissociëren, je gaat uit je lijf. Voor sommigen is het verleden of wat ze meemaakten dermate traumatisch dat ze in een permanente toestand van flight zijn. Aarden lukt niet meer. In je lijf aanwezig zijn, is in het verleden door jouw lijf als te onveilig ervaren. Dus nu herleef je in wezen dag in dag uit, je verleden. Het lukt je niet meer hier en nu te zijn.
Follow
Als reactie op trauma, ga je de ander naar de mond praten, doen wat je denkt dat de ander van jou verwacht en verlangt. In die mate dat je jezelf verliest. Je ontwikkelt aanpassings- of pleasegedrag.
Onderstaand een aantal mogelijke trauma's:
- verantwoordelijkheid: je neemt teveel verantwoordelijkheid, of je neemt net geen verantwoordelijkheid meer voor jezelf of voor de ander.
- geven/presteren: je geeft heel veel en je hebt het gevoel dat wat je ook geeft of presteert, het is nooit goed of nooit goed genoeg.
- schuldgevoel: je ervaart bijna continu schuldgevoelens om wie je bent en wat je doet/zegt.
- gezien worden: je wordt niet gezien.
- gehoord worden: je wordt niet gehoord, niet begrepen.
- pesten: je bent gepest als kind / je wordt nog steeds gepest / je was of bent zelf pester.
- boosheid: je durft je boosheid niet te uiten.
- agressie: je kan je agressie niet beheersen, je hebt jezelf soms niet meer onder controle.
- uitsluiting: je wordt of je werd uitgesloten, je hebt vaak het gevoel er niet echt bij te horen.
- verbinding: je kan of durft je hart niet open stellen.
- binding: je dissocieert snel, je verliest snel het contact met jezelf, aarden is een probleem.
- kritiek: je verdraagt nauwelijks of helemaal geen kritiek.
- seksueel misbruik: jijzelf of iemand uit je familie was slachtoffer van misbruik.
- verbaal/psychisch geweld: je was of bent nog steeds slachtoffer van deze vorm(en) van geweld.
- geboortetrauma: jouw geboorte was een traumatische ervaring.
- acceptatie: je werd als kind niet geaccepteerd om wie je was of om wat je deed, je hebt nog steeds issues rond (zelf)acceptatie.
- zelfliefde: je werd als kind niet graag gezien op de manier die jij nodig had.
Overlevingsmechanismes
Patronen of overlevingsmechanismes die ten gevolge van traumatische ervaringen ontstaan, zijn controle, perfectionisme, jezelf opofferen, emotioneel onvolwassen reageren, jouw hart op slot zetten, niemand meer vertrouwen, een façade opzetten, voortdurend een rol spelen, opgeblazen ego of net jezelf te klein maken/houden, jezelf niet zichtbaar durven maken, beneden je niveau presteren, alles is de schuld van de ander, betweterigheid, teveel en te goed willen doen/zijn, minderwaardigheidsgevoelens of net jezelf overschatten, liegen, in ontkenning leven, alles mooi praten, de realiteit als te negatief of net als te positief zien, maar moeilijk kunnen aarden, je plek niet vinden, continu onrust ervaren etc..
Deze patronen dienen dus om te overleven. Ze zorgen ervoor dat je de pijn van het oorspronkelijke trauma niet hoeft te voelen. Helaas heb je nu wel een leven in 'overleefmodus'. Overleven dus en niet leven. Petra begeleidt en ondersteunt jou graag van overleven naar leven. Volop genieten, kiezen voor het leven en de energie vrijelijk laten stromen.
The wound is the place where the light enters you.